31 januari 2020

De moed om kwetsbaar te zijn

Geschreven door Bert Dicou

Op vrijdag 13 maart verzorgt theologe Christa Anbeek De Vrijzinnige Lezing, om 20.00 uur in de Geertekerk in Utrecht.

Haar lezing draagt de titel:

De moed om kwetsbaar te zijn

Over de lezing zegt Anbeek:

Mens zijn begint bij gedragen worden. Vanuit de omhulling van de buik van onze moeder nemen we de eerste impressies waar van een wereld die nog onbekend is. Het gedragen worden als pril begin delen we met elkaar, maar de omstandigheden van dit gedragen worden verschillen. Het maakt veel uit wie jou draagt. In welke tijd? Op welke plek: een villa in Bilthoven of een vluchtelingenkamp op Lesbos? Welk genetisch profiel wordt overgedragen? Onder welke sociale en economische omstandigheden komt men de wereld binnen? Geboren worden is een geschenk, met van alles erop en eraan. Wij kiezen wie ons draagt, onszelf en onze plek in de wereld niet, toch bepalen deze feitelijkheden mede de weg die we in het leven zullen gaan.

Gedragen worden verandert bij de geboorte. Wij worden gescheiden van onze oorsprong. Ons gelaat wordt zichtbaar en voor anderen herkenbaar en als uniek persoon treden wij de wereld binnen. Vanaf onze geboorte leren wij de gezichten van anderen lezen, en ontdekken zo onze plek in de wereld en hoe hierop in te spelen. Wij gaan op weg naar zelfstandigheid en vrijheid, althans na verloop van tijd. Eerst volgen nog de lange kinderjaren waarin wij afhankelijk zijn van hen die voor ons zorgen. Ons zelf ontstaat vanuit een diepe verbondenheid met anderen, en is door en door relationeel.

De vrijheid en onafhankelijkheid, autonomie en zelfsturing, die wij op den duur weten te verwerven, zijn van tal van factoren afhankelijk. In die zin zijn ze relatief of zelfs illusoir te noemen. Dit wordt met name voelbaar door ontregelende ervaringen, die ons bestaan op z’n kop zetten en waardoor we onze grip op het leven verliezen.

Deze ervaringen kunnen individueel zijn, maar ook groepen mensen betreffen, en zelfs hele samenlevingen. Ontregelende gebeurtenissen groeperen zich rondom de kwetsbaarheid van het bestaan: ziekte, dood, scheiding, gedwongen migratie, moeten vluchten, slachtoffer-zijn van onrechtvaardige rechtssystemen, terreur, natuurgeweld, en vul maar in. Een geordende en vertrouwd gewaande werkelijkheid gaat ten onder en een nieuw en onbekend gebied dient zich aan, waarin wij dreigen te verdwalen.

Menselijk samenleven is momenteel vooral gericht op orde, veiligheid, controle en beheersing. In de Westerse wereld worden rationaliteit, vrijheid, onafhankelijkheid, autonomie, authenticiteit en zelfontplooiing als waardevol en zelfs als deugden gezien. Kwetsbaarheid en controle-verlies worden zoveel mogelijk gemarginaliseerd, en/of naar het privédomein verwezen. Wat verliezen we hiermee uit het oog? Welke andere belangrijke menselijke waarden tonen kwetsbaarheid en ontregeling ons? Hoe verzamelen wij de moed om de kwetsbaarheid en ontregeling van onszelf én anderen  voluit onder ogen te zien? Wat impliceert het omarmen van kwetsbaarheid voor ons zijn en handelen?

Op bovenstaande vragen zal Christa Anbeek in haar lezing De moed om kwetsbaar te zijn ingaan.

 

Gerelateerd